Nie wychowujmy marionetek, wychowujmy przy pomocy marionetek
(H. Jurkowski, H. Ryl, A. Stanowska, Teatr lalek, Warszawa 1980)
Rozpoczęła się od oddolnych inicjatyw pedagogów pełnych pasji, którzy pragnęli zbudować teatr lalek na Ziemiach Odzyskanych.
Z zamiłowania do sztuki narodził się „Czarodziej” - lalkarska grupa nad Odrą, a właściwie: Szczeciński Teatr Kukiełek przy Inspektoracie Szkolnym, który działał w latach 1946-1949. Trudno uwierzyć, ale ci zapaleńcy początkowo nie posiadali nawet własnej sceny. Do 1946 roku zagrali 20 spektakli w szkołach dla 3500 widzów.
Pierwszą siedzibą był budynek przy ul. Tarczyńskiego 1 (28 stycznia 1947), a pierwszy zagrany w nim spektakl to „Ciocia Twardowska”. Na premierę nie przyszedł... nikt! Nikt przecież nie znał tego adresu! Na szczęście później szczecinianie trafiali jak po sznurku do teatru lalek. Początkowo animowano głównie kukłami, a następnie także pacynkami, pojawiło się nawet określenie: „kukiełkomaniacy". Ludzie sztuki, „chorzy na teatr”, jak o nich mawiano, chcieli mieć swój gmach, salę, publiczność i stały repertuar.
Z tych pragnień w 1953 roku zrodził się Teatr Lalek „Rusałka”. Determinacja Stanisławy Gdowskiej, Alojzego Błaszkiewicza i Jerzego Kochanowskiego oraz Stanisława Laguna, sprawiła, że udało się uzyskać wsparcie Ministerstwa Kultury i Sztuki. Po wielu porażkach, przeszkodach i próbach miała miejsce inauguracja Stowarzyszenia Teatru Lalek „Rusałka” - 5 grudnia 1953.
Nową oficjalną siedzibą stał się Dom Kultury Przyjaźni Polsko-Niemieckiej, przy ul. Wawrzyniaka 7a. Wystawiono sztukę „Zielony mosteczek” Jerzego Zaborowskiego, w reżyserii Alojzego Błaszkiewicza, ale nie w nowej siedzibie...
Roczna tułaczka (w nowym budynku odbywały się tylko próby i mieścił się sekretariat) zakończyła się w maju 1954 roku, gdy teatr otrzymał kolejna siedzibę przy Placu Orła Białego 5. W czerwcu wystawiono „Kota w butach„ braci Grimm, w reżyserii Waltera Gradka.
Kolejną siedzibę przyznano teatrowi w 1956 roku - przy al. Wojska Polskiego 64, co stało się też pretekstem do rozpoczęcia większej zmiany - zmiany nazwy. Rok później ogłoszono konkurs na nazwę, którą mogli wymyślić młodzi widzowie, a następnie propozycje oceniane były przez specjalną komisję. I tak - od 1957 roku teatr funkcjonuje jako PLECIUGA.
Wiecie, że ówczesna siedziba mogła wypełnić zapotrzebowanie kulturalne młodych widzów jedynie w 10%? Nic dziwnego, że zaczęto szukać bardziej odpowiedniego, bardziej teatralnego miejsca, którym okazał się budynek przy ul. Kaszubskiej 9 - rozpoczęto remont. W 1972 roku PLECIUGA przeniosła się w kolejne miejsce, do którego ma sentyment wiele pokoleń szczecinian. Teatr stał się także kultowym miejscem dla subkultury hip-hopowej. Z całej Polski młodzi ludzie zjeżdżali się na graffiti jamy właśnie do PLECIUGI!
1 kwietnia 2009 roku PLECIUGA po raz kolejny zmieniła miejsce. Był to pierwszy budynek w Szczecinie wybudowany od podstaw od zakończenia II wojny światowej przeznaczony na teatr. Nowy gmach posiada dwie sceny z widowniami na 300 i 50 miejsc oraz nowocześnie urządzone garderoby, pracownie stolarską, ślusarską i lalkarską.
Obecnie PLECIUGA teatr lalek jest miejską instytucją kultury, która od 1953 roku prężnie funkcjonuje na mapie kulturalnej Szczecina.
Jego historię tworzyli i tworzą nadal wybitni twórcy, profesjonalni aktorzy, a także doświadczeni pracownicy.
Niezmiennie od wielu dekad PLECIUGA posiada w swojej ofercie szeroki wachlarz spektakli dedykowanych dzieciom, młodzieży i dorosłym. Najmłodszych widzów zapraszamy już od 6. miesiąca życia na spektakle inicjujące – pierwsze spotkanie z teatrem ma charakter kameralnego przedstawienia z nastawieniem na odczucia sensoryczne. Oferta dla dzieci to zarówno spektakle na sali widowiskowej, jak i kameralnej, przy których wykorzystywane są różnorodne techniki lalkarskie.
Nasza instytucja jest otwarta na Partnerów i współpracę z innymi podmiotami. Wśród Przyjaciół Pleciugi warto wspomnieć chociażby o: Zachodniopomorskiej Szkole Biznesu, Centrum Galaxy, EcoGeneratorze, Follow me i Fundacji Moniki Pyrek. Tworzymy spektakle w kooperacji z innymi instytucjami kultury – np. „Delicja” we współpracy z Filharmonią im. M. Karłowicza w Szczecinie. Współpracujemy z twórcami z różnych części Polski i świata, np. ze słynną reżyserką i twórczynią lalek – Janni Younge z RPA (spektakl „Fujka i ocean”). Wspólnie z Teatrem Współczesnym w Szczecinie organizujemy Międzynarodowy Festiwal Teatralny KONTRAPUNKT.
W 2023 roku Szef MKiDN nadał naszemu teatrowi Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.